Van milieuplicht naar ontwerpsteun

De Vlaamse bouwsector staat voor een fundamentele transitie: om de sector te begeleiden naar het bouwen van toekomstbestendige emissievrije gebouwen, worden klimaatimpactberekeningen verplicht. In België wordt TOTEM als geprefereerde rekentool naar voor geschoven, maar op vandaag is het maken van berekeningen in TOTEM nog erg tijdrovend, foutgevoelig en weinig iteratief aangezien het veel manueel invoerwerk vereist. Daardoor dreigt de tool niet als ontwerpsteun, maar eerder als validatietool achteraf gebruikt te worden. Zonde, want wie tijdens het ontwerpproces zicht heeft op de klimaatimpact van de gemaakte keuzes, kan veel vlotter globale afwegingen doen, evalueren en bijsturen waar nodig. Een vlotte workflow tussen TOTEM en de beschikbare ontwerpdata is dus nodig om ontwerpteams (architecten, studiebureaus, deskundigen, …) in een pril stadium samen te laten werken aan het realiseren van dit maatschappelijk doel. 

DATA2TOTEM pakt deze uitdaging aan. Dit VLAIO Living Lab ontwikkelt de meest prangende digitale bruggen tussen ontwerpdata en TOTEM, zodat klimaatimpactberekeningen geen loutere rapportageplicht worden, maar actief het ontwerpproces mee ondersteunen. Door de koppeling van en naar TOTEM te vereenvoudigen, kunnen ontwerpkeuzes automatisch vertaald worden naar wetenschappelijk onderbouwde milieucijfers. Zo kunnen meer circulaire ontwerpkeuzes (behouden en hergebruiken) al vanaf de eerste schets inzichtelijk gemaakt en onderbouwd worden. 

DATA2TOTEM schermafbeelding website

Wat gaan we doen? 

Opdat klimaatimpactberekeningen in TOTEM niet los komen te staan van het ontwerpproces, integreert DATA2TOTEM deze berekeningen rechtstreeks in de digitale workflow van ontwerpteams. Het project werkt aan: 

  • gestandaardiseerde workflows die vlot aansluiten op bestaande ontwerppraktijken, 
  • digitale koppelingen en plug-ins voor gangbare ontwerp- of bouwsoftware, 
  • open architectuur die toekomstige integraties met EPB en BouwWerkPasPoorten mogelijk maakt. 

Zo ontstaat een schaalbare en breed toepasbare oplossing op maat van BIM- én niet-BIM gestuurde ontwerpprocessen, en bruikbaar in grote én kleine projecten, die onmiddellijk inzetbaar is of waar bouwsoftwareontwikkelaars mee aan de slag kunnen. DATA2TOTEM zal dus niet raken aan TOTEM zelf, maar wél aan de interoperabiliteit. 

Hoe gaan we te werk? 

DATA2TOTEM loopt van maart 2026 tot eind augustus 2027 en is opgezet als een living lab: niet als een theoretisch onderzoeksproject, maar als een praktijkgerichte leer- en testomgeving waarin ontwerpers, studiebureaus, aannemers, softwareontwikkelaars en beleidsmakers samen oplossingen ontwikkelen en valideren. Via workshops, praktijkcases en demo‑events worden de noden in kaart gebracht, nieuwe workflows en koppelingen iteratief getest en bijgestuurd op basis van reële gebruikservaringen.

Interessante weetjes, opgedane inzichten, nieuwe kennis en resultaten worden breed gedeeld via artikels en podcasts – concrete handvaten voor de praktijk worden aangereikt in lezingen, wegwijzers en digitale communicatie via verschillende sectorplatformen. Zo beoogt DATA2TOTEM een structurele hefboom voor systeeminnovatie in de Vlaamse bouwsector te zijn.  Dit alles doen we in nauwe samenwerking met het Totemconsortium.

Download het DATA2TOTEM Communicatieplan

Hoe kan je bijdragen…

… als ontwerper, onderwijzer of opdrachtgever?

In de loop van het project organiseren we workshops en bevragingen voor ontwerpteams (architecten, studiebureaus, deskundigen, aannemers, …), onderwijsinstellingen en publieke opdrachtgevers, om noden te detecteren en de nieuwe data-koppelingen iteratief te testen en te valideren in de praktijk. 

… als softwareontwikkelaar?

In de loop van het project organiseren we workshops met bouwsoftwareontwikkelaars, om hen inzicht te geven in toekomstige data-noden zodat zij hun infrastructuur hierop kunnen afstemmen. We voorzien ook feedbackmomenten en een implementatietraject voor zij die met de ontwikkelde proof of concept aan de slag willen.

Interesse?

Meld je aan via dit formulier om deel te nemen aan de workshops of op de hoogte te blijven van dit project.

Waar kan je ons vinden?

Om samen met de sector breed gedragen oplossingen te ontwikkelen en valideren organiseren we workshops, presentaties en demo-events voor ontwerpers, onderwijsinstellingen, bouwsoftwareontwikkelaars en publieke opdrachtgevers.

Contacteer ons

DATA2TOTEM is een samenwerking tussen Buildwise, NAV en Embuild Vlaanderen. We laten ons ondersteunen door partners als Techlink, D-Studio en Hemmis en werken nauw samen met het Totemconsortium (OVAM, Leefmilieu Brussel en de Waalse overheid). Dit project is mogelijk dankzij de steun van VLAIO. 

De gegevens die u via dit formulier doorstuurt worden verwerkt zoals beschreven in onze Privacy policy.