Aan de slag met paspoorten

Aan de slag met paspoorten in de bouw – voor beleidsmakers

• Een kwalitatief bouwwerkpaspoort vraagt een inspanning van meerdere bouwpartners.
• De partijen die het paspoort opstellen moeten beschikken over voldoende materiaalkennis en zijn bij voorkeur betrokken bij het bouwproces.
• Om de kwaliteit en vergelijkbaarheid van gegevens te garanderen, is er nood aan gestandaardiseerde definities van bepaalde parameters — vooral met betrekking tot circulariteit, zoals ‘percentage gerecycleerd’ of ‘aanpasbaarheid’. 

Laatste update: 30/08/2025

Aan de slag met paspoorten in de bouw – voor producenten

• Wacht niet op de komst van regelgeving, maar wees de wetgever (en de concurrentie) voor door vandaag al te beginnen experimenteren met het structure­ren van data en de opmaak van paspoorten.
• Formuleer daarbij een of meerdere duidelijke doe­len. Hoe kan je vandaag anticiperen op toekomstige wetgeving? Hoe kunnen paspoorten jou dienen – bijvoorbeeld voor bedrijfsprofilering, as-a-service modellen, monitoring en rapportering, of meer transparantie naar klanten en partners? Welke data zijn belangrijk voor jouw organisatie om duurzaam beschikbaar te houden? Hoe kan je meerwaarde creëren voor je klanten?
• Voorzie nu al open toegang tot productinformatie in afwachting van het DPP. Stel informatie van je producten gratis beschikbaar op je website, in een formaat dat leesbaar is voor zowel mensen als machines. Doe dit via zogeheten permalinks – vaste, unieke links die rechtstreeks verwijzen naar de originele informatie. Dit houdt de gegevens bij de bron, voorkomt onnodige kopieën en maakt updates eenvoudiger. Bij kleine productaanpassingen is het nuttig om ook aan te geven wat er precies is veranderd ten opzichte van de vorige versie.
• Zorg ervoor dat je de meest gevraagde productinformatie volledig en correct beschikbaar stelt. Besteed daarbij extra aandacht aan volgende parameters, die vandaag nog vaak ontbreken of onvolledig gedeclareerd worden:
  • Productiejaar
  • Samenstelling van het product
  • Massa, afmetingen en volume
    Deze gegevens zijn altijd nodig voor vrijwel elke vorm van duurzaamheidsrapportage.
  • Belangrijkste prestaties
  • Informatie over zorgwekkende stoffen
    Deze informatie kan worden teruggevonden in een veiligheidinformatieblad of Safety Data Sheet (SDS). Vermeld ook expliciet wanneer het product géén zorgwekkende stoffen bevat. Dan weet de gebruiker dat hij niet moet verder zoeken.

• Gebruik de bovenstaande kerngegevens als vertrekpunt en breid de beschikbare informatie stapsgewijs uit tot een volledige dataset die compatibel is met het toekomstige digitale productpaspoort (DPP). Dit kan onder andere volgende gegevens omvatten:

  • Levensduur van het product, inclusief de veronderstellingen waarop deze is gebaseerd (bv. typische gebruiksomstandigheden, type toepassing, onderhoudsfrequentie).
  • Informatie over (de)montage, gebruik, onderhoud, compatibiliteit met andere producten, …
  • Milieu-impact berekend op basis van de indicatoren uit Bijlage II van de herziene CPR. Begin met de indicatoren rond klimaatverandering, want die zullen als eerste verplicht worden.

  In het kader van het onderzoeksproject Digital 4 Circular Construction werd een lijst met parameters samengesteld die straks hoogstwaarschijnlijk verplicht deel zullen uitmaken van het DPP. Je vindt de lijst op de website van Digital 4 Circular Construction.

• Verhoog de betrouwbaarheid van je data door gebruik te maken van open normen en door pistes voor datacertificatie te verkennen. Een voorbeeld is de norm NBN EN ISO 14021:2016, die richtlijnen biedt voor zelfverklaarde milieuclaims, zoals “recycled content”. Door op dergelijke normen te steunen, draag je bij aan de harmonisatie van productinformatie binnen de sector en bereid je je beter voor op toekomstige eisen inzake transparantie en traceerbaarheid.
• Laat het gebrek aan standaardisatie je niet tegenhouden om productinformatie te delen. Begin met wat er is en wees transparant over je aanpak: geef aan welke bronnen, interpretaties of aannames je hebt gebruikt. Zo bouw je vertrouwen op in je data en leg je een basis om ze later vlot af te stemmen op nieuwe standaarden of certificatiesystemen.
• Bied informatie aan in lagen: van eenvoudig tot gedetailleerd
  Zorg ervoor dat gebruikers niet meteen overspoeld worden met alle technische details. Begin met een overzichtelijke, toegankelijke samenvatting van de belangrijkste producteigenschappen en voorzie de mogelijkheid om door te klikken naar een tweede niveau met uitgebreidere technische info.
• Zorg voor langdurige toegankelijkheid en onderhoud van productinformatie, ook na het stopzetten van de productie. De herziene CPR voorziet een periode van ten minste 10 jaar voor het beschikbaar houden van het digitaal productpaspoort (DPP).
• Maak gebruik van het systeem voor Digital Product Passports (DPP) van de Europese Commissie zodra het beschikbaar is. Dit systeem wordt ingevoerd in het kader van de herziene Construction Products Regulation (CPR). Dit jaar nog wordt de publicatie van een aanvullend juridisch document voor het DPP-systeem verwacht. Het DPP-systeem zelf moet uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van dit document volledig operationeel zijn.  Nog eens twaalf maanden later wordt het gebruik ervan verplicht voor bouwproducten waarvoor al een geharmoniseerde norm onder de nieuwe CPR van kracht is. In afwachting daarvan kunnen producenten het systeem al vrijwillig gebruiken. Door nu al vertrouwd te raken met het DPP, kunnen bedrijven efficiënter inspelen op de toekomstige verplichtingen.
• Deel je ervaringen met het paspoorten met Buildwise.
• Hoe kan Buildwise jou helpen om aan de slag te gaan met pas­poorten in de bouw? Laat het ons weten via de contactlink op de webpagina Duurzaam bouwen.

Laatste update: 30/08/2025

Aan de slag met paspoorten in de bouw – voor bouwheren

• Wacht niet op de komst van regelgeving, maar wees de wetgever (en de concurrentie) voor door vandaag al te beginnen experimenteren met het structure­ren van data en de opmaak van paspoorten.
• Formuleer daarbij een of meerdere duidelijke doe­len. Hoe kan je vandaag anticiperen op toekomstige wetgeving? Hoe kunnen paspoorten jou dienen – bijvoorbeeld bij waardebepaling voor financiële instellingen en verzekeraars, of bij thema’s als veiligheid, gezondheid en onderhoud? Welke data zijn belangrijk voor jouw organisatie om duurzaam beschikbaar te houden? Hoe kan je meerwaarde creëren voor je klanten?
• Begin met het beter structuren van het postinterventiedossier, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan de volledigheid ervan of door een korte handleiding op te stellen die de gebruikers wegwijs maakt in een zee van plannen en technische fiches.
• Laat het postinterventiedossier evolueren naar een bouwwerkpaspoort door de bijhorende dataset stelselmatig uit te breiden. In het kader van het onderzoeksproject Digital 4 Circular Construction werden twee lijsten samengesteld die de belang­rijkste parameters hiervoor bevatten. Je vindt deze lijsten op de website digital4circularconstruction.be.
• Of het nu gaat om het BIM-model, het as-built dossier, het postinterventiedossier of het bouwwerkpaspoort: zorg voor een consistent en betrouwbaar databeheer door het bouwwerkpaspoort op één centrale, unieke locatie te bewaren en het ontstaan van meerdere versies te voorkomen. Archiveer of verwijder verouderde documenten systematisch.
• Wijs een verantwoordelijke aan voor de opmaak van het bouwwerkpaspoort, en zorg dat deze persoon over de nodige bevoegdheden en toegang tot relevante data beschikt.
• Betrek de juiste partijen tijdig en maak duidelijke afspraken over wie welke gegevens aanlevert en op welk moment. Stimuleer bouwmaterialenproducenten en aannemers om documentatie te verstrekken over de geïnstalleerde producten en overweeg om hierover een bepaling op te nemen in de opdrachtdocumenten. Die vormen ook de geschikte plaats om het doel van het bouwwerkpaspoort te specificeren. Sommige opdrachtgevers bepalen expliciet wanneer bepaalde documenten, zoals het BIM-model, moeten worden opgeleverd – bijvoorbeeld vóór de start van de bouwwerken.
• Stel het bouwwerkpaspoort op tijdens de bouwfase. Achteraf kost het veel meer tijd en moeite kost om ontbrekende informatie – zoals bevestigingswijzen – alsnog te achterhalen.
• Informeer over de voordelen en mogelijkheden van BIM (Building Information Modelling). Je kan verder bouwen op een bestaand BIM-model of beslissen om zelf een model op te maken. BIM is bijzonder geschikt om automatisch data zoals afmetingen, hoeveelheden en productlocaties aan te leveren. Een BIM-model met links naar plannen en technische fiches op een digitaal platform (zoals Sharepoint) is al een quasi volwaardig bouwwerkpaspoort.
• Investeer van bij de start in een ‘paspoort ready’ BIM-model. Richtlijnen hiervoor vind je in het rapport van Arcade, die een bouwwerkpaspoort opmaakte voor Buildwise Zaventem. De beschreven workflow vertrekt vanuit een toepassing in Madaster, maar de modelleerstappen ook algemeen bruikbaar.
• Stem het BIM-model af op het beoogde gebruik en mogelijke softwarevereisten. Anticipeer bij commerciële paspoortsoftware op specificaties voor vlotte integratie en maak duidelijke afspraken met de BIM-modelleur om latere meerkosten te vermijden.
• Zorg ervoor dat de richtlijnen voor de opmaak van het BIM-model worden gedeeld met alle betrokken partijen, ook zij die het model later zullen verrijken of actualiseren.
• De gebouwbeheerder speelt een cruciale rol in het actueel houden van het bouwwerkpaspoort. Informeer je over de voordelen en mogelijkheden van asset management systemen voor het registreren van gegevens die niet in het BIM-model worden opgenomen. Dit gaat voornamelijk over tijdsgebonden informatie, zoals de datum van ingebruikname, onderhoud, herstellingen en renovaties.
• Deel je ervaringen met het paspoorten met Buildwise.
• Hoe kan Buildwise jou helpen om aan de slag te gaan met pas­poorten in de bouw? Laat het ons weten via de contactlink op de webpagina Duurzaam bouwen.

Laatste update: 30/08/2025

Aan de slag met paspoorten in de bouw – voor ontwerpers en aannemers

• Wacht niet op de komst van regelgeving, maar wees de wetgever (en de concurrentie) voor door vandaag al te beginnen experimenteren met het structure­ren van data en de opmaak van paspoorten.
• Formuleer daarbij een of meerdere duidelijke doe­len. Hoe kan je vandaag anticiperen op toekomstige wetgeving? Hoe kunnen paspoorten jou dienen – bijvoorbeeld voor bedrijfsprofilering, administratieve vereenvoudiging, nacalculatie, as-a-service modellen? Welke data zijn belangrijk voor jouw organisatie om duurzaam beschikbaar te houden? Hoe kan je meerwaarde creëren voor je klanten?
• Begin met het beter structuren van het postinterventiedossier, bijvoorbeeld door aandacht te besteden aan de volledigheid ervan of door een korte handleiding op te stellen die de gebruikers wegwijs maakt in een zee van plannen en technische fiches.
• Laat het postinterventiedossier evolueren naar een bouwwerkpaspoort door de bijhorende dataset stelselmatig uit te breiden. In het kader van het onderzoeksproject Digital 4 Circular Construction werden twee lijsten samengesteld die de belang­rijkste parameters hiervoor bevatten. Je vindt deze lijsten op de website digital4circularconstruction.be.
• Of het nu gaat om het BIM-model, het as-built dossier, het postinterventiedossier of het bouwwerkpaspoort: zorg voor een consistent en betrouwbaar databeheer. Maak gebruik van unieke identificatiecodes voor objecten en gegevens om correcte koppelingen te waarborgen, en noteer steeds de herkomst van de informatie.
• Probeer, waar mogelijk, data in paspoorten zoveel mogelijk te linken via zogeheten permalinks – vaste, unieke links die rechtstreeks verwijzen naar de originele informatie. Dit houdt de gegevens bij de bron, voorkomt onnodige kopieën, maakt updates eenvoudiger en zorgt ervoor dat het bouwwerkpaspoort niet onnodig wordt verzwaard.
• Stel een leeswijzer op waarin de context van het bouwwerkpaspoort wordt uitgelegd – dit vergemakkelijkt correcte interpretatie, zeker voor externe gebruikers.
• Wijs een verantwoordelijke aan voor de opmaak van het bouwwerkpaspoort, en zorg dat deze persoon over de nodige bevoegdheden en toegang tot relevante data beschikt.
• Betrek de juiste partijen tijdig en maak duidelijke afspraken over wie welke gegevens aanlevert en op welk moment. Stimuleer bouwmaterialenproducenten en aannemers om informatie te verstrekken over de geïnstalleerd producten en overweeg, bij voorkeur via permalinks. Besteed daarbij bijzondere aandacht aan data zoals de massa, de materiaalsamenstelling en het productiejaar van materialen. Duidt specifieke eigenschappen van de geplaatste producten aan op de technische fiches, in afwachting van de beschikbaarheid van digitale productpaspoorten (DPP’s).
• Stel het bouwwerkpaspoort op tijdens de bouwfase. Achteraf kost het veel meer tijd en moeite kost om ontbrekende informatie – zoals bevestigingswijzen – alsnog te achterhalen. Voorzie daarom procedures om technische fiches systematisch in te zamelen – vooral voor technieken – en om gerichte foto’s te nemen op de werf, met bijzondere aandacht voor hoe materialen worden bevestigd.
• Laat het ontbreken van standaardisatie of volledige informatie je niet tegenhouden om gegevens te declareren. Wees daarbij transparant over aannames, interpretaties, keuzes, onzekerheden en geraadpleegde bronnen zodat anderen efficiënt kunnen voortbouwen op jouw werk.
• Informeer over de voordelen en mogelijkheden van BIM (Building Information Modelling). Je kan verder bouwen op een bestaand BIM-model of beslissen om zelf een model op te maken. BIM is bijzonder geschikt om automatisch data zoals afmetingen, hoeveelheden en productlocaties aan te leveren. Een BIM-model met links naar plannen en technische fiches op een digitaal platform (zoals Sharepoint) is al een quasi volwaardig bouwwerkpaspoort.
• Investeer van bij de start in een ‘paspoort ready’ BIM-model. Richtlijnen hiervoor vind je in het rapport van Arcade, die een bouwwerkpaspoort opmaakte voor Buildwise Zaventem. De beschreven workflow vertrekt vanuit een toepassing in Madaster, maar de modelleerstappen ook algemeen bruikbaar.
• Stem het BIM-model af op het beoogde gebruik en mogelijke softwarevereisten. Anticipeer bij commerciële paspoortsoftware op specificaties voor vlotte integratie en maak duidelijke afspraken met de BIM-modelleur om latere meerkosten te vermijden.
• Zorg ervoor dat de richtlijnen voor de opmaak van het BIM-model worden gedeeld met alle betrokken partijen, ook zij die het model later zullen verrijken of actualiseren.
• Deel je ervaringen met het paspoorten met Buildwise.
• Hoe kan Buildwise jou helpen om aan de slag te gaan met pas­poorten in de bouw? Laat het ons weten via de contactlink op de webpagina Duurzaam bouwen.

Laatste update: 30/08/2025

Aan de slag met paspoorten in de bouw – voor BIM-modelleurs

• Investeer van bij de start in een ‘paspoort ready’ BIM-model. Een goed opgezet BIM-model vormt immers een stevige basis voor het bouwwerkpaspoort en laat toe om automatisch data zoals afmetingen, hoeveelheden en productlocaties aan te leveren. In het rapport van Arcade – die een bouwwerkpaspoort opmaakte voor Buildwise Zaventem – vind je richtlijnen. De beschreven workflow vertrekt vanuit een toepassing in Madaster, maar de modelleerstappen ook algemeen bruikbaar. Enkele praktische aandachtspunten:
  • Vertrek bij grotere projecten vanuit het architectuurmodel en vul eventueel aan met het model van de technieken.
    • Voorzie elk element van basisgegevens zoals een naam (Name), type (Type), productbeschrijving (Product Description) en een correcte classificatiecode, zodat vlotte koppeling met externe productinformatie en toekomstige digitale productpaspoorten mogelijk is.
    • Zorg ervoor dat alle objecten zo worden gemodelleerd dat ze nadien vlot kunnen worden gekoppeld aan een massadichtheid voor massa-analyses. Het is niet noodzakelijk om elk object volledig te modelleren: voor elementen met een massadichtheid per meter of per vierkante meter kan een lijn- of vlakobject volstaan. Voor elementen met complexe geometrie of zonder gekende massadichtheid is modelleren als volume aangewezen, denk bv. aan trapvluchten.
    • Maak dummy-elementen herkenbaar, zodat ze eenvoudig kunnen worden uitgefilterd en geen storingen veroorzaken in de materiaalanalyse.
    • Vermijd dubbele modellering om foutieve hoeveelheden of extra correctiewerk te voorkomen.
    • Hanteer een eenduidige beschrijving van ruimtes en hun beoogd gebruik.
    • Zorg ervoor dat verschillende bouwfasen (zoals bestaand, gerenoveerd of nieuw) duidelijk van elkaar te onderscheiden zijn in het model. Vermijd dat elementen uit verschillende fasen worden samengevoegd in één object, bv. een muurelement dat zowel bestaand beton als nieuw pleisterwerk omvat.
• Stem het BIM-model af op het beoogde gebruik en mogelijke softwarevereisten. Anticipeer bij commerciële paspoortsoftware op specificaties voor vlotte integratie, zoals het gebruik van een geschikt classificatiesysteem of het exporteren naar een ondersteunde IFC-versie – die niet noodzakelijk de nieuwste hoeft te zijn.
• Wat betreft BIM-oplossingen van bouwmaterialenproducenten en MatBiM:
  streef er op termijn naar om productinformatie automatisch in het BIM-model op te halen via permalinks naar externe databronnen die beheerd worden door de producent. In de huidige praktijk is het echter vaak nog praktischer om productinformatie te koppelen via interne databronnen.
• Zorg ervoor dat de richtlijnen voor de opmaak van het BIM-model worden gedeeld met alle betrokken partijen, ook zij die het model later zullen verrijken of actualiseren.
• Ga bewust om met het gebruik van vakjargon. Niet iedereen is vertrouwd met deze termen als ‘Model In-Place’, ‘custom property set’ en ‘shared nested family’. Sommige begrippen – zoals ‘element’ of ‘type’ – kunnen bovendien verschillend geïnterpreteerd worden door diverse bouwpartijen.
• Deel je ervaringen met het paspoorten met Buildwise.
• Hoe kan Buildwise jou helpen om aan de slag te gaan met pas­poorten in de bouw? Laat het ons weten via de contactlink op de webpagina Duurzaam bouwen.

Laatste update: 30/08/2025